Sinan / Klasik
Hacı Evhad Camii (Yedikule)
1585 · Fatih / Yedikule
Yedikule'de, Theodosius surlarının hemen iç yanında kurulmuş geç dönem mahalle camisi: dıştan kırma çatı görünür, harimi ise dışarıdan algılanmayan boyalı bir ahşap kubbe örter. Duvarlar, iki sıra tuğlaya bir sıra kesme taş düşen Bizans kökenli bantlı almaşık örgüyle yükselir.
- Minare
- 1
- Yapım
- 1585
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Hacı Evhad (Hacı Evhadüddin)
- Semt
- Fatih / Yedikule
Tarih
Hacı Evhad Camii, 1585 yılında İstanbul'un kuzeybatı ucunda, Yedikule'de Theodosius surlarının hemen iç tarafında inşa edilmiştir. Banisi, çevresindeki semte de adını veren Hacı Evhad (Hacı Evhadüddin)'dir; mimarı Mimar Sinan olarak kayıtlıdır — 1588'de vefat eden Sinan'ın son eserlerinden biridir. Yapı, aslen tekke, hamam ve çeşmelerden oluşan küçük bir külliyenin merkeziydi; Hadîkatü'l-cevâmi''e göre avluda zaviye hücreleri bulunuyordu. Sultan Abdülmecid devrinde 1850–1851'de kapsamlı bir onarım gördü ve avluya yeni bir çeşme eklendi. 1930'larda harap duruma düşen cami, 1945'te Nafia Gezer, oğlu Rahmi Gezer ve gelini Emine Dürnev Hanım tarafından restore edildi; bugünkü ahşap minber ve mahfiller bu onarımda yapılmıştır.
Mimari
Dikdörtgen planlı cami, Sinan'ın içinde gizli ahşap kubbeli küçük mahalle camileri grubuna girer: dıştan kırma çatı görünse de harim, dışarıdan algılanmayan boyalı bir ahşap kubbeyle örtülüdür. Duvarlar, iki sıra tuğla bir sıra kesme taş şeklinde dizilen Bizans kökenli bantlı almaşık örgüyle inşa edilmiştir — Sinan'ın bazı küçük şehir camilerinde de uyguladığı bir teknik. Minare tamamen kesme taştan olup hafifçe konik gövdeli ve şerefesi mukarnaslıdır. Minber ve mahfiller 1945 onarımında yapılan ahşap işçiliklerdir. Avlu bugün yeni bir duvarla çevrilidir. Büyük taş kubbenin yokluğu, Sinan'ın kariyerinin son yıllarında küçük mahalle camileri için benimsediği tipik bir vernaküler çözümdür.
Sinan'ın evriminde
1585 — Sinan'a atfedilen en son eserlerden biri (ölümü 1588); Ramazan Efendi, Mesih Mehmed Paşa ve Mehmed Ağa camileriyle çağdaş. Geç kariyerin vernaküler damarını sürdürür: dikdörtgen plan, kâgir yerine gizli ahşap kubbe, Bizans tarzı şeritli duvarlar. Sinan'ın 95 yaşın üzerinde bile mahalle ölçeğindeki siparişlere devam eden ilgisini işaretler.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- 1585 tarihli Hacı Evhad, 1588'de vefat eden Sinan'ın son eserlerinden biridir. kulturenvanteri.com
- Duvarları iki sıra tuğla bir sıra kesme taş biçiminde dizilen karakteristik Bizans-Osmanlı almaşık örgüsündedir. islamansiklopedisi.org.tr
- Dikdörtgen harimin üstünde, dıştan görünmeyen boyalı ahşap bir kubbe bulunur. itohaber.com
- Özgün külliye tekke, hamam ve çeşmelerden oluşuyordu; Hadîkatü'l-cevâmi' avluda zaviye hücrelerini kaydeder. islamansiklopedisi.org.tr
- 1945 onarımı Nafia Gezer, oğlu Rahmi Gezer ve gelini Emine Dürnev Hanım tarafından yaptırılmış; bugünkü ahşap minber ve mahfiller bu döneme aittir. itohaber.com
Fotoğraflar
