Modern
Sancaklar Camii
2011–2012 · Büyükçekmece
Çekmece Gölü'ne bakan bir yamaca gömülü, kubbesiz yeraltı camisi (2012, Emre Arolat). Şeritler hâlinde gün ışığıyla aydınlanan sade, mağaramsı bir mekân — Türkiye'nin uluslararası alanda en çok ödül alan modern camisi (RIBA, WAF).
- Minare
- 1
- Yapım
- 2011–2012
- Mimar
- Emre Arolat
- Banisi
- Sancaklar ailesi (Sancaklar Vakfı)
- Semt
- Büyükçekmece
Tarih
Sancaklar Camii, İstanbul'un batı ucunda, tarihi yarımadadan yaklaşık 25 km uzaktaki Büyükçekmece'de, Çekmece Gölü'ne bakan bir yamaçta, villa tipi konutların arasında yer alır. Camiyi, bu semtte bir cami isteyen Sancaklar ailesi kendi vakfı aracılığıyla yaptırdı. Tasarım, Emre Arolat'ın bürosuna (EAA — Emre Arolat Architecture; Arolat ile Gonca Paşolar tarafından kurulmuştur) aittir; yapım 2011–2013 yıllarında sürdü ve cami 2012'de açıldı. Sancaklar, dünya mimarlığında hemen bir olay hâline geldi: büyük kubbeli ve gösterişli cepheli alışıldık cami imgesinden bilinçli olarak vazgeçip onun yerine son derece sade, neredeyse mağaramsı bir ibadet mekânı önerir. Yapı, ArchDaily 'Yılın Dini Yapısı' ödülünü (2015) ve RIBA Uluslararası Mükemmellik Ödülü'nü (2018) kazandı; BBC'nin Civilisations dizisi onu çağımızın en çarpıcı dini yapılarından biri olarak nitelendirdi.
Mimari
Sancaklar yamaca gömülüdür ve neredeyse tamamen yer altındadır: dışarıdan görülen tek şey avlunun yatay duvarları, kuru taş örgüyle teraslanmış peyzaj ve dikey tek bir kütle — klasik şerefeden çok bir gözetleme kulesini andıran minaredir. Caminin kubbesi yoktur; kubbeden vazgeçmek yapının temel mimari jestidir. Yaklaşık 700 m²'lik ibadet salonu (1.300 m²'lik arsa üzerinde) yalın, mağaramsı bir mekân olarak tasarlanmıştır: kentin gürültüsünü yukarıda bırakarak bir merdivenle içine inilir. İçeride yerel kayrak taşından kaba duvarlar, ince bir yön kırılmasıyla kıvrılan brüt (kalıp dokulu) beton kıble duvarı ve mihrap için dar, dikey bir yarık vardır. Işık, tavandaki yarık ve kesiklerden yukarıdan girer ve taş yüzeylere şeritler hâlinde düşer; minber sade yarım daire taş basamaklardan yapılmıştır. Yapının bütün dili; süsleme ve yaldız yerine taşın, betonun ve ışığın maddeselliğidir.
Bilgiler
- Cami bilinçli olarak kubbesiz ve gösterişli cephesiz inşa edilmiştir — dışarıdan yalnızca avlu, kuru taş teraslar ve dikey bir kule-minare görülür. en.wikipedia.org
- Mimar Emre Arolat'tır (büro EAA — Emre Arolat Architecture); ibadet salonu 1.300 m²'lik arsa üzerinde yaklaşık 700 m²'dir. archdaily.com
- Yapı, Büyükçekmece'de Çekmece Gölü'ne bakan bir yamaca neredeyse tamamen gömülüdür; İstanbul'un tarihi merkezinin yaklaşık 25 km batısındadır. dezeen.com
- İç mekân mağaramsıdır: kalıp dokulu brüt beton kıble duvarı, dar dikey bir mihrap ve tavandaki kesiklerden şeritler hâlinde giren gün ışığı. en.wikipedia.org
- Yapı, ArchDaily 'Yılın Dini Yapısı' ödülünü (2015) ve RIBA Uluslararası Mükemmellik Ödülü'nü (2018) kazandı. archdaily.com
Fotoğraflar
