Yeni Valide Camii (Üsküdar)

Tarih

Yeni Valide Camii, Anadolu yakasında Üsküdar İskele Meydanı yanında yer alır. Onu Sultan III. Ahmed, annesi Gülnuş Emetullah Valide Sultan onuruna yaptırdı: temel 7 Kasım 1708'de atıldı, cami 1710'da tamamlandı (bazı kaynaklar 1711 verir). Lale Devri'nin bir anıtı ve en önemli örneklerinden biridir — Sinan ekolünün klasiğiyle doğmakta olan Barok arasında bir geçiş halkasıdır. Gülnuş Emetullah, oğulları II. Mustafa ve III. Ahmed döneminde yaklaşık yirmi yıl valide sultan oldu; 1715'te vefat etti ve külliyedeki türbeye gömüldü. Eminönü'ndeki Yeni Cami ile karıştırılmamalıdır (öteki yaka, başka bir dönem).

Mimari

Kare bir ibadet mekânının üzerinde, dört yarım kubbeye oturan, sekizgen kasnaklı basık bir merkezî kubbe yükselir; caminin iki minaresi vardır. Başlıca öğesi, Gülnuş Emetullah'ın açık 'kafes' türbesidir (şebeke türbe): çatısı olmayan, yalnızca açık işlemeli bronz bir şebekeyle örtülen ve böylece gökyüzüne ve yağmura açık bırakılan, içinde yeşilliklerin büyüdüğü sekizgen mermer bir mausoleum. Yapı tam bir külliyedir: cami dışında hünkâr kasrı, imaret, arasta (kapalı çarşı), sıbyan mektebi, sebil ve çeşmeler ile muvakkithane içerir. Geçiş üslubundaki bezeme, mermer ve çinili bir mihrabı kubbe eteğindeki mukarnas frizle birleştirir.

Bilgiler

• 1708–1710'da, 'Lale Devri' padişahı Sultan III. Ahmed döneminde inşa edildi. en.wikipedia.org
• III. Ahmed tarafından annesi Gülnuş Emetullah Valide Sultan onuruna yaptırıldı. uskudar.bel.tr
• Gülnuş Emetullah'ın açık 'kafes' türbesi yalnızca açık işlemeli bronz bir şebekeyle örtülüdür ve gökyüzüne açık bırakılmıştır. en.wikipedia.org
• Yapı tam bir külliyedir: cami, hünkâr kasrı, imaret, arasta, mektep, sebil ve çeşmeler. islamansiklopedisi.org.tr
• Üslubu, Lale Devri'ne özgü biçimde Sinan klasiğinden Barok'a bir köprü olarak tanımlanır. dailysabah.com

Fotoğraflar

Kaynaklar

• en.wikipedia.org
• islamansiklopedisi.org.tr
• uskudar.bel.tr
• dailysabah.com
• commons.wikimedia.org
• Google Maps