Geç Osmanlı / Barok
Bebek Camii
1913 · Beşiktaş / Bebek
Mimar Kemaleddin'in Bebek sahilindeki camisi (1913) — Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın (neo-Osmanlı canlandırması) önemli bir yapıtı; Art Nouveau ya da barok değil. Boğaz'ın hemen kıyısında, dört yarım kubbeli, kare kesme taş planlı bir yapı.
- Minare
- 1
- Yapım
- 1913
- Mimar
- Mimar Kemaleddin
- Banisi
- Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (özgün vakıf, 18. yy); bugünkü yapı 1913'te inşa edilmiştir
- Semt
- Beşiktaş / Bebek
Tarih
Bebek Camii (resmî adıyla Hümayûn-u Âbad), Boğaz'ın Avrupa yakasında, Beşiktaş ilçesinde Bebek İskelesi'nin arkasında, Bebek Koyu kıyısında yer alır. Bugünkü yapı, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın 18. yüzyıla uzanan bir vakfına dayanan daha eski bir caminin yerine 1913'te inşa edilmiştir. Mimarı, geç Osmanlı döneminin önde gelen mimarlarından ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın merkezî isimlerinden Mimar Kemaleddin'dir (1870–1927). 1910'larda gelişen bu akım, bir önceki yüzyılın Avrupa kökenli eklektizmine ve baroğuna tepki olarak klasik Osmanlı ve Selçuklu biçimlerini ulusal bir üslup olarak bilinçli biçimde canlandırmıştır.
Mimari
Bebek, baroktan çok Birinci Ulusal Akım'ın tipik bir yapıtıdır: Kemaleddin klasik Osmanlı camisinin söz dağarcığına başvurur ama onu yeniden yorumlar. Yapı kare planlı ve kesme kireç taşından inşa edilmiştir; merkezî kubbe, sekiz ayağa oturan dört yarım kubbeyle taşınır. Cepheler, altı büyük kemerli pencere (önde ve arkada ikişer, yanlarda birer) ve bunların üzerinde 28 küçük kemerli pencereden oluşan bir kuşakla delinir; bu da ibadet mekânını ışıkla doldurur. Yüksek bir kaide üzerinde, mukarnaslarla bezeli tek bir çok yüzeyli minare caminin batı köşesine bitişiktir. Suyun hemen kıyısında, alçak duvarlı küçük bir avlu içinde yer alan cami, Bebek sahilinin göze çarpan bir simgesidir.
Bilgiler
- Bugünkü yapı 1913'te, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın önemli ismi Mimar Kemaleddin (1870–1927) tarafından inşa edilmiştir. en.wikipedia.org
- Art Nouveau veya barok değil, erken Türk ulusal üslubunun (neo-Osmanlı canlandırması) bir örneğidir. archnet.org
- Cami, Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın (1666–1730) vakfına dayanan daha eski bir caminin yerine inşa edilmiştir. en.wikipedia.org
- Yapı kesme kireç taşından kare planlıdır; merkezî kubbe sekiz ayak üzerindeki dört yarım kubbeyle taşınır. en.wikipedia.org
- Yüksek, mukarnaslı bir kaide üzerindeki tek çok yüzeyli minare batı köşeye bitişiktir; cepheler 6 büyük ve 28 küçük kemerli pencereyle delinmiştir. en.wikipedia.org
Fotoğraflar
