Sinan / Klasik
Çinili Camii
1638–1640 · Üsküdar / Çinili
İçi neredeyse tamamen ışıltılı mavi-turkuaz Kütahya çinileriyle kaplı, mücevher kutusu gibi küçük bir cami — klasik Osmanlı çini sanatının son şaheserlerinden biri.
- Kubbe
- 9 m
- Minare
- 1
- Yapım
- 1638–1640
- Mimar
- Koca Kasım Ağa (atfedilen)
- Banisi
- Mahpeyker Kösem Valide Sultan
- Semt
- Üsküdar / Çinili
Tarih
Üsküdar'daki Çinili Camii, Sultan I. Ahmed'in eşi ve Sultan IV. Murad ile İbrahim'in annesi Mahpeyker Kösem Valide Sultan tarafından yaptırılmıştır. İnşaat yaklaşık 1638–1640 (1050 H.) yıllarında gerçekleşmiştir. Aynı adı taşıyan bir külliyenin merkezinde yer alan küçük bir camidir. Vakfının gelirleri, Kapalıçarşı yakınındaki büyük bir kervansaray olan Büyük Valide Han gibi yapılardan sağlanıyordu. Cami 20. yüzyılda restore edilmiş, son restorasyon 2018'de tamamlanmıştır.
Mimari
Cami, eğimli arazi nedeniyle yükseltilmiş bir platform üzerinde, yaklaşık 9 metre çapında tek kubbeyle örtülü kare planlıdır. Mermer sütunlar üzerine oturan ahşap çatılı bir revak üç yanını çevreler; revak ve minare sonradan eklenen barok unsurlardır. En belirgin özelliği, mavi, turkuaz ve yeşilin hâkim olduğu Kütahya işi çini kaplamasıdır. Motifler arasında lale, karanfil, şakayık ve sümbül ile yazı frizleri bulunur. Caminin tek minaresi vardır. Kasım Ağa, o yıllarda hassa başmimarı olduğu için mimar sayılır; atfı doğrulayan bir belge yoktur.
Bilgiler
- Cami, IV. Murad ve İbrahim'in annesi Kösem Sultan tarafından yaklaşık 1640'ta yaptırılmıştır. en.wikipedia.org
- Külliyenin baş mimarının, dönemin hassa başmimarı Kasım Ağa olduğu kabul edilir; ancak bu atıf bir tahmin olarak verilmiştir. islamansiklopedisi.org.tr
- Çiniler, beyaz zemin üzerine mavi, turkuaz ve yeşil renklerle karanfil, lale ve sümbül desenli, sıraltı tekniğinde Kütahya işidir. islamansiklopedisi.org.tr
- Külliye; cami, medrese, sebil, şadırvan, sıbyan mektebi, çifte hamam ve çeşmeden oluşur. islamansiklopedisi.org.tr
- Caminin tek bir yivli, tek şerefeli minaresi vardır ve bu sonradan eklenen barok dönem unsurudur. en.wikipedia.org
Fotoğraflar