Erken Osmanlı · Sinan
Haseki Sultan Camii
1538–1539 · Fatih / Haseki
Mimar Sinan'ın başmimar olarak verdiği ilk imparatorluk eseri — almaşık taş-tuğla örgülü, 11,3 m çapında tek kubbeli mütevazı bir kare harim. 1612'de öğrencisi Sedefkâr Mehmed Ağa doğuya ikinci bir kubbe ekleyerek yapıyı enine çift kubbeli bir plana dönüştürmüş; bugün iki Osmanlı mimarlık kuşağı arasındaki diyalog olarak okunur.
- Kubbe
- 11,3 m
- Minare
- 1
- Yapım
- 1538–1539
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Hürrem Sultan
- Semt
- Fatih / Haseki
Tarih
Haseki Sultan Camii, Mimar Sinan'ın 1538'de başmimarlığa atanmasının ardından verdiği ilk imparatorluk eseridir. Külliye, Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan tarafından yaptırılmış ve muhtemelen kendi çeyizinden finanse edilmiştir. Cami 1538–39'da (945 H), medrese 1539–40'ta (946 H), imaret 1540–41'de (947 H), darüşşifa ise 1550–51'de (957 H) tamamlanmıştır. Külliyede cami, mektep, medrese, imaret ve darüşşifa yer alır — bir imparatorluk külliyesinin tüm hayır kurumları. 1612'de I. Ahmed döneminde cemaat sayısının artması üzerine cami, Sinan'ın öğrencisi ve Sultanahmet Camii'nin mimarı olacak Sedefkâr Mehmed Ağa tarafından doğuya doğru genişletilmiştir; doğu duvarı kaldırılıp ikinci bir kubbe eklenmiş, harim iki katına çıkmıştır. Fatih ilçesinde, tarihî yarımada üzerinde yer almaktadır.
Mimari
1539'daki özgün yapı kare planlı ve 11,3 m çapında tek kubbeyle örtülüydü. Duvarlar almaşık taş-tuğla sıralarıyla örülmüştür — erken klasik Osmanlı duvar örgüsünün tipik özelliği. Taş portal kabara ve mukarnas motifleriyle süslü; aynı kabara motifi kubbe geçişlerinde tekrarlanır. Özgün yapıda tek şerefeli bir minare vardır. 1612'de Sedefkâr Mehmed Ağa, iki sütuna oturan kare planlı ikinci bir kubbeli birimi doğuya ekleyerek kare harim'i enine dikdörtgen çift kubbeli bir plana dönüştürmüştür. Genişleme özgünün ölçeğine saygı gösterir ve bugün iki Osmanlı mimarlık kuşağı arasında bir diyalog olarak okunur.
Sinan'ın evriminde
Sinan'ın baş saray mimarı olarak ilk imparatorluk eseri (1538). Hâlâ II. Bayezid / erken Osmanlı geleneğinin tek kubbeli kare birim tipine bağlı — Şehzade (1543–48) ve Süleymaniye (1550–57) yapısal denemelerinden önce. Sinan'ın klasik yörüngesinin başlangıç noktasını işaretler.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- Mimar Sinan'ın 1538'de başmimar olmasının ardından verdiği ilk imparatorluk eseridir. en.wikipedia.org
- Yapının muhtemelen Hürrem Sultan'ın kendi çeyizinden finanse edildiği belirtilir. en.wikipedia.org
- 1539 kubbesinin çapı yalnızca 11,3 m — bu ölçek Sinan'ın Şehzade ve Süleymaniye'den önceki erken dönemini yansıtır. hurriyetdailynews.com
- 1612'de cami, Sinan'ın öğrencisi ve ilerde Sultanahmet Camii'ni yapacak olan Sedefkâr Mehmed Ağa tarafından genişletilmiştir — öğrenci, hocasının eserini sürdürmüştür. en.wikipedia.org
- Külliyedeki darüşşifa camiden 12 yıl sonra, 1550–51'de tamamlanmıştır. en.wikipedia.org
Fotoğraflar
