Sinan / Klasik
Ramazan Efendi Camii (Kocamustafapaşa / Bezirgânbaşı)
1585–1586 · Fatih / Kocamustafapaşa
Kırma çatılı, taş kubbesiz dikdörtgen bir Halveti tevhidhanesi — ama içinde 1580'ler İznik'inin İstanbul'da hayatta kalmış en bütün iç mekânlarından biri: yaklaşık üç metre yüksekliğe kadar duvarları kaplayan çiniler mermer mihrap ile minberi çerçeveler. 96 yaşındaki Sinan'ın tezkerede kayıtlı son eserlerinden.
- Minare
- 1
- Yapım
- 1585–1586
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Bezirgânbaşı Hâce Hüsrev Çelebi — Şeyh Ramazanüddin el-Mahfî Efendi için
- Semt
- Fatih / Kocamustafapaşa
Tarih
Ramazan Efendi Camii (tarihî adıyla Bezirgânbaşı Camii), Fatih'e bağlı Kocamustafapaşa semtinde, Silivrikapı yakınında yer alır. 1585–1586 yıllarında Bezirgânbaşı Hâce Hüsrev Çelebi tarafından Halvetiyye'nin Ramazaniyye kolunun kurucusu Şeyh Ramazanüddin el-Mahfî Efendi için yaptırılmıştır. Mimarı, o sırada 96 yaşında olan Mimar Sinan'dır ve bu yapı, tezkerede kayıtlı en son eserlerinden biridir. Cami, tevhidhane, çilehane, türbe ve şadırvandan oluşan Bezirgân Tekkesi külliyesinin merkezindeydi. 1818–1819 onarımı bestekâr Hammamîzâde İsmail Dede Efendi gözetiminde yürütüldü. 1925'te tekkelerin kapatılmasından sonra tevhidhane cami olarak kullanılmaya devam etti; diğer külliye yapıları kaybolmuştur. Hazirede Hüsrev Çelebi'nin mermer şâhideli mezarı bulunmaktadır.
Mimari
Cami dikdörtgen planlı, tek minareli ve kırma çatılı olup, dışta görünen bir taş kubbesi yoktur. Duvarlar üç sıra tuğla bir sıra kesme taş şeklinde almaşık örgülüdür. Zemin ve tavan ahşaptır; ahşap tavan kare kasetler şeklinde bölünmüş ve boyanmıştır. İç mekânın en ünlü özelliği, 1580'ler İznik çinileridir: yaklaşık üç metre yüksekliğe kadar duvarları kaplar ve mermer mihrap ile minberi çerçeveler. Renk paletinde klasik geç dönem İznik'in karakteristik domates kırmızısı görülür. Ramazan Efendi'nin İznik ansamblı, Rüstem Paşa ve Sokollu Kadırga dışında İstanbul'da hayatta kalan en bütün İznik çinili iç mekânlardan biri sayılır.
Sinan'ın evriminde
1585–1586 — Sinan'ın en son eserleri arasında (yaş ~96; ölümü 1588); Hacı Evhad (1585), Mesih Mehmed Paşa (1586) ve Mehmed Ağa (1585) ile çağdaş. Geç kariyerin vernaküler tipini (dikdörtgen plan, ahşap çatı, şeritli kâgir) sürdürür; ancak geç İznik çini kaplamalarına olağanüstü bir özen yatırır — Sinan'ın kariyerinin sonunda lüks seramiği küçük tekke tipolojileriyle bütünleştirme becerisinin göstergesidir.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- Sinan bu camiyi tasarlarken yaklaşık 96 yaşındaydı — 1588'de vefat etmeden önceki son eserlerindendir. islamansiklopedisi.org.tr
- Duvarlar, 1580'ler İznik çinileriyle yaklaşık üç metre yüksekliğe kadar kaplıdır; Rüstem Paşa dışında İstanbul'daki en bütün İznik çinili iç mekânlardan biridir. tr.wikipedia.org
- Cami, Halvetiyye'nin Ramazaniyye kolunun kurucusu Şeyh Ramazanüddin el-Mahfî Efendi için yaptırılmış olup şeyh tekkeyi yaklaşık 32 yıl yönetmiştir. islamansiklopedisi.org.tr
- Banisi Bezirgânbaşı Hâce Hüsrev Çelebi olup, caminin haziresinde mermer şâhideli mezarında yatmaktadır. islamansiklopedisi.org.tr
- Duvarlarda üç sıra tuğla bir sıra kesme taş almaşık örgüsü uygulanmıştır — Sinan'ın son dönem küçük camilerinde kullandığı klasik Bizans-Osmanlı tekniği. kulturenvanteri.com
Fotoğraflar
