Sinan / Klasik
Süleymaniye Camii
1550–1557 · Fatih / Süleymaniye
Dört minare üzerindeki on şerefe sultanın sembolik kimliğini kodlayan 'sayı mimarisi'; İbrahim Sarhoş'un lapis lazuli mavisiyle ürettiği vitraylar; kendi başına bir şehir mahallesi olarak işleyebilecek kadar büyük ve eksiksiz bir imparatorluk külliyesi.
- Kubbe
- 26,5 m
- Yükseklik
- 53 m
- Minare
- 4
- Kapasite
- 5.000
- Yapım
- 1550–1557
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Kanuni Sultan Süleyman
- Semt
- Fatih / Süleymaniye
Tarih
Süleymaniye Camii, Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle baş mimar Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Yapıdaki kitabeye göre temelin atıldığı tarih 1550, açılış tarihi ise 1557'dir; geniş külliyenin inşası yaklaşık 1548'den 1559'a kadar sürmüştür. İnşaatta 3.500'den fazla işçi çalışmış, maliyet yaklaşık 59.760.180 akçeye ulaşmıştır — bu, imparatorluğun yıllık nakit gelirinin yaklaşık üçte birine karşılık gelmektedir. Külliye; medreseler, darüşşifa, imaret, hamam ve türbelerden oluşmaktadır; Kanuni Sultan Süleyman ile eşi Hürrem Sultan, caminin haziresindeki iki ayrı türbede yatmaktadır. 1660 yangını, 1766 depremi (kubbenin bir bölümü çökmüştür) ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında hasar gören cami, 1956'da kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiş; 2007–2010 yıllarında ek çalışmalar yapılmıştır.
Mimari
Harim, yaklaşık kareye yakın bir planla (58,5 × 57,5 m) örtülmüş olup merkezi kubbe 26,5 m çapında ve 53 m yüksekliğindedir — yükseklik tam olarak çapın iki katıdır. Avlunun köşelerindeki dört minare toplamda on şerefe taşımakta; bu sayı, Kanuni'nin Osmanlı hanedanının 10. padişahı olmasını simgelemektedir. Dört minarenin kendisi ise İstanbul'un fethinden sonraki 4. padişahı olmasına işaret etmektedir. İki uzun minare (74 m, üçer şerefe) ve iki kısa minare (56 m, ikişer şerefe) basamaklı bir siluet oluşturur. Harim sütunlarından biri Lübnan'daki Baalbek harabelerinden, diğeri Mısır'ın İskenderiye şehrinden getirilmiştir. Mihrabın üzerindeki vitraylar ünlü usta Sarhoş İbrahim tarafından yapılmış; koyu mavi tonlar için Afganistan'dan getirilen lapis lazuli kullanılmıştır. Sinan, binanın beş asır boyunca depremlere dayanmasını sağlayan su hazneli derin temel ve gizli payanda sistemi geliştirmiştir.
Sinan'ın evriminde
İkinci büyük imparatorluk camisi; Sinan'ın kendi deyimiyle «kalfalık eseri». Deneysel Şehzade'nin (dört yarım kubbe) ardından Süleymaniye, daha ölçülü iki yarım kubbeli şemaya döner — yapısal deneme yerine düşeyliği, oranı ve külliye ölçeğinde kentselliği önceler. Sinan'ın mekânsal söz dağarcığının, 1560–70'lerin radikal yapısal denemelerinden önceki olgunluğunu işaretler.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- İnşaat maliyeti imparatorluğun yıllık nakit gelirinin yaklaşık üçte birine denk geliyordu: 59.760.180 akçe. en.wikipedia.org
- Dört minare iki ayrı sayıyı kodlamaktadır: 4 minare = İstanbul'un fethinden sonraki 4. padişah; toplam 10 şerefe = hanedanın 10. padişahı. tr.wikipedia.org
- Mihrabın üzerindeki vitraylar Sarhoş İbrahim tarafından yapılmış; maviler için Afganistan lapis lazulisi kullanılmıştır. insideoutinistanbul.com
- Harimin sütunlarından biri Baalbek'ten getirilmiştir. cabistanbul.com
- Sinan, Süleymaniye'yi 'kalfalık eseri' olarak nitelendirmiştir — çıraklık eseri Şehzade ile ustalık eseri Edirne Selimiyesi arasında konumlanır. istanbulugeziyorum.com
Fotoğraflar
