Sinan / Klasik
Çukurcuma Camii (Muhyiddin Molla Fenari Camii)
1541–1547 · Beyoğlu / Çukurcuma
Sinan'ın Haliç'in Galata yakasındaki ender eserlerinden biri: anıtsal kubbesi olmayan, dar bütçeyle ve yerel yapım teknikleriyle kurulmuş küçük bir mahalle camisi. Banisi, Osmanlı'nın ilk şeyhülislamı Molla Fenari'nin torunlarından Fenerizade Şeyhülislam Muhyiddin Mehmed Efendi'dir.
- Minare
- 1
- Yapım
- 1541–1547
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Fenerizade Şeyhülislam Muhyiddin Mehmed Efendi
- Semt
- Beyoğlu / Çukurcuma
Tarih
Muhyiddin Molla Fenari Camii — halk arasında bilinen adıyla Çukurcuma Camii — 1541–1547 yılları arasında Beyoğlu'nun Çukurcuma mahallesinde, Osmanlı'nın ilk şeyhülislamı Molla Fenari'nin üçüncü kuşak torunu Fenerizade Şeyhülislam Muhyiddin Mehmed Efendi'nin emriyle yaptırılmıştır. Mimarı Mimar Sinan'dır ve yapı Sinan'ın başmimarlık döneminin erken evresine aittir. Bânisi 1548'de vefat etmiş ve Eyüpsultan'a defnedilmiştir. Cami, Çukurcuma'daki mahalle yangınlarından sonra defalarca onarım görmüş; özgün 16. yüzyıl dokusu ancak kısmen korunmuştur.
Mimari
Çukurcuma Camii, Sinan'ın sultana değil orta dereceli bânilere inşa ettiği küçük mahalle camileri grubuna girer. Yapı basit dikdörtgen planlı bir harim, tek minareli, anıtsal kubbesi olmayan bir örnektir. İmparatorluk camilerinin aksine burada Sinan dar bütçeyle ve yerel yapım teknikleriyle — tuğla-taş almaşık örgü, ahşap örtü, sade bezeme — çalışmıştır. Cami, Sinan döneminde alışılmadık biçimde Beyoğlu'nun sık kentsel dokusunda yer alır; zira Sinan'ın camilerinin büyük çoğunluğu eski surlu şehrin geleneksel Müslüman mahallelerinde inşa edilmiştir.
Sinan'ın evriminde
Sinan'ın erken mimarbaşılık dönemi (1541–1547), Şehzade Camii (1543–48) ile çağdaş. Üretiminin «küçük ölçekli» kutbunu temsil eder — imparatorluk anıtsallığı yerine, orta düzey hamiler için vernaküler tekniklerle ve dar bütçelerle çalıştığı mahalle camileri. Sinan'ın erken eserinin yalnızca imparatorluk siparişlerinden ibaret olmadığının kanıtı olarak önemlidir.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- Bâninin soyu, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk şeyhülislamı Molla Fenari'ye dayanmaktadır — Fenerizade Muhyiddin Efendi onun üçüncü kuşak torunudur. gezibilen.com
- Sinan'ın Galata/Beyoğlu yakasındaki ender erken dönem yapılarından biridir — semt henüz ağırlıklı Müslüman olmadan önce inşa edilmiştir. gezibilen.com
- Orhan Pamuk'un Masumiyet Müzesi ile ünlenen Çukurcuma mahallesinde yer alır — tarihî mahalle bu caminin çevresinde biçimlenmiştir. letstraveltoturkiye.com
- Sinan'ın erken dönemine (1541–1547) aittir — Şehzade Camii ile çağdaştır ama ölçek ve tipoloji bakımından tamamen farklıdır. gezibilen.com
- Bâni Muhyiddin Mehmed Efendi, caminin tamamlanmasından hemen sonra 1548'de vefat etmiş; türbesi Eyüpsultan'dadır. gezibilen.com
