İskender Paşa Camii, Kanlıca

Sinan / Klasik

İskender Paşa Camii, Kanlıca

1559–1560 · Beykoz / Kanlıca

Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Sinan'ın kâgir kubbe yerine ahşap kırma çatı kullandığı az sayıdaki camiden biri — doğrudan Kanlıca sahilinde, mahalle ölçeğinde. Bu erken sahil yapısı, Şemsi Paşa ve Azapkapı Sokollu ile olgunlaşacak kıyı tipolojisini önceler.

Minare
1
Yapım
1559–1560
Mimar
Mimar Sinan
Banisi
Kazasker Gazi İskender Paşa
Semt
Beykoz / Kanlıca

Tarih

İskender Paşa Camii, 1560 yılında Boğaz'ın Anadolu yakasındaki Kanlıca sahilinde (Beykoz ilçesi) Kazasker Gazi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Mimar Sinan'dır ve yapı, Sinan'ın Süleymaniye'yi inşa ettiği dönemde tamamlanmıştır. Cami, başlangıçta medrese, hamam ve bâninin türbesinden oluşan küçük bir külliyenin merkezidir. 1925 yılında Boğaz sahil yolunun genişletilmesi sırasında medrese ve hamam yıkılmış; ayakta yalnızca cami ile türbe kalmıştır. Cami zaman içinde büyük ölçüde yenilenmiş — özgün ahşap örtü ve son cemaat yeri tümüyle değiştirilmiştir. Bütün bu müdahalelere rağmen yapı, Sinan'ın erken sahil mimarlığı örnekleri arasında önemini korumaktadır.

Mimari

İskender Paşa Camii, Sinan'ın kâgir kubbe yerine ahşap kırma çatıyla örttüğü az sayıdaki camiden biridir. Harim dikdörtgen planlı olup yaklaşık 11,25 × 15,7 m boyutlarındadır. Sinan, bu tipi kâgir kubbenin hem bütçe hem de mahalle ölçeği bakımından orantısız kalacağı küçük taşra ve sahil yapılarında kullanmıştır. Tek minare kuzeybatı köşede yükselir. Yapının doğrudan Boğaz kıyısında konumlanması — Sinan'ın erken tarihli sahil camilerinden biri — Şemsi Paşa (Üsküdar, 1580) ve Sokollu Mehmed Paşa (Azapkapı, 1577–78) ile gelişecek olan sahil tipolojisini önceler. Bâninin türbesi caminin kıble yönüne bitişiktir.

Sinan'ın evriminde

Geç Süleymaniye aşamasıyla (1560) çağdaş. Aynı yılların imparatorluk anıtsallığına karşı önemli bir «karşı parça» — Sinan'ın küçük ölçeğe ve sahil bağlamına uyum yeteneğini gösterir. 1570–1580'lerde (Şemsi Paşa, Sokollu-Azapkapı) tam olarak gelişen ileriki sahil tipolojisinin öncülüdür ve onu besler.

Sinan Ağacı →

Bilgiler

  • Sinan'ın kâgir kubbesi olmayan, ahşap kırma çatıyla örtülmüş az sayıdaki camisinden biridir. archiqoo.com
  • Harim yaklaşık 11,25 × 15,7 m boyutlarındadır — Sinan'ın küçük ölçekli yapıları arasında yer alır. archiqoo.com
  • 1925'te sahil yolunun genişletilmesi sırasında medrese ve hamam yıkılmış, yalnızca cami ve türbe ayakta kalmıştır. en.wikipedia.org
  • Sinan'ın doğrudan Boğaz kıyısına yaptığı ilk camilerdendir — Şemsi Paşa (Üsküdar, 1580) ve Sokullu (Azapkapı, 1577–78) gibi ünlü sahil camilerinden önce gelir. culturecityistanbul.blogspot.com
  • Süleymaniye inşaatıyla eşzamanlı yapılmıştır — Sinan'ın büyük imparatorluk projesi sırasında özel sipariş almayı sürdürdüğünü gösterir. cornucopia.net

Fotoğraflar

İskender Paşa Camii, Kanlıca
Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
İskender Paşa Camii, Kanlıca
Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kaynaklar

Sinan / Klasik